Website 101 - Các thuật ngữ phổ biến trong thiết kế website

Sau một thời gian cân nhắc và phân tích kỹ lưỡng, bạn đã quyết định tạo một website. Khi đã tìm được một đơn vị cung cấp dịch vụ thiết kế và phát triển web uy tín, việc làm quen với các thuật ngữ phổ biến trong ngành sẽ rất có ích. Kiến thức này không chỉ giúp bạn giao tiếp hiệu quả với đội ngũ thiết kế mà còn giúp bạn đưa ra những quyết định đúng đắn về website của mình. Hiểu rõ các thuật ngữ này sẽ giúp bạn truyền đạt rõ ràng nhu cầu của mình, tránh những hiểu lầm có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng của website.

Những điểm chính

Trước khi đi vào chi tiết, đây là những điểm quan trọng cần nhớ về các thuật ngữ thiết kế website:

• Bố cục & Cấu trúc: Nền tảng của website bao gồm bố cục (cách sắp xếp nội dung) và khung thiết kế (bản phác thảo). Những yếu tố này quyết định cách người dùng điều hướng trong trang web của bạn.

• Yếu tố hình ảnh: Phong cách, căn chỉnh và biểu tượng kết hợp với nhau tạo nên bản sắc trực quan và sự nhất quán trong thương hiệu xuyên suốt các trang.

• Thành phần chính: Đầu trang, banner và chân trang là những yếu tố tiêu chuẩn giúp tổ chức nội dung và cung cấp điểm điều hướng cho người dùng.

• Tương tác người dùng: Các nút kêu gọi hành động (CTA) và liên kết là những yếu tố quan trọng hướng dẫn người dùng khám phá trang web và khuyến khích tương tác.

• Trải nghiệm người dùng: Nội dung "above the fold" (hiển thị ngay khi trang tải) là những gì người dùng nhìn thấy đầu tiên, đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút sự chú ý và truyền tải giá trị một cách nhanh chóng.

Bố cục (Layout)

Bố cục là cách sắp xếp các thành phần trên trang web, bao gồm văn bản, hình ảnh, video và các yếu tố khác. Bố cục hiện đại cần cân bằng giữa tính thẩm mỹ và chức năng, đồng thời phải đảm bảo tính linh hoạt cho nhiều thiết bị khác nhau.

Các yếu tố cốt lõi:

• Cột (Columns): Hầu hết các website đều sử dụng cấu trúc cột để tổ chức nội dung theo chiều ngang. Cách bố trí này tạo nên giao diện sạch sẽ, có tính căn chỉnh cao và dễ dàng điều hướng.

• Thiết kế thích ứng (Responsive Design): Bố cục tự động điều chỉnh để phù hợp với các thiết bị khác nhau (điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính để bàn), sử dụng lưới linh hoạt có thể thay đổi kích thước theo màn hình, CSS media queries để điều chỉnh bố cục cho từng thiết bị và phương pháp tiếp cận ưu tiên thiết bị di động

• Hệ thống container: Bố cục hiện đại thường sử dụng các phần tử container để duy trì khoảng cách lề và đệm nhất quán, đồng thời cho phép nội dung chảy một cách tự nhiên.

Một bố cục được lập kế hoạch tốt sẽ nâng cao cả tính thẩm mỹ và khả năng sử dụng trên mọi thiết bị, đảm bảo nội dung của bạn luôn dễ tiếp cận và hấp dẫn, bất kể người dùng truy cập bằng cách nào.

Khung thiết kế (Wireframe)

Khung thiết kế website là bản phác thảo trực quan thể hiện cấu trúc khung sườn của một website. Nó chỉ ra phong cách, vị trí và cách sử dụng các thành phần trên mỗi trang, cho phép khách hàng hoặc các bên liên quan có cái nhìn trực quan về cấu trúc trang web mà không cần nhà thiết kế phải xây dựng trang web thực tế. Điều này giúp đẩy nhanh quá trình đưa ra quyết định thiết kế và đóng vai trò như bản thiết kế chi tiết cho các lập trình viên.

Phong cách (Style)

Phong cách trong thiết kế web đề cập đến diện mạo và cảm nhận trực quan của website, được định hướng bởi các nguyên tắc thương hiệu, phong cách thiết kế và các mẫu thiết kế để đảm bảo tính nhất quán trên tất cả các trang. Các khía cạnh chính trong tạo phong cách website bao gồm:

Nguyên tắc thương hiệu

Đây là bộ tiêu chuẩn quy định về:

• Màu sắc, phông chữ, cách sử dụng logo và các yếu tố nhận diện thương hiệu

• Đảm bảo mọi thành phần của website đều phản ánh giá trị cốt lõi của thương hiệu

• Duy trì tính nhất quán, yếu tố quan trọng để xây dựng nhận diện và niềm tin

Phong cách thiết kế

Thể hiện tổng thể cách website nhìn và cảm nhận:

• Có thể từ tối giản, hiện đại đến sinh động, tùy thuộc vào cá tính thương hiệu

• Phải phù hợp với kỳ vọng của đối tượng mục tiêu

• Luôn trung thành với bản chất thương hiệu

Mẫu thiết kế

Là những giải pháp có thể tái sử dụng cho các vấn đề thiết kế phổ biến:

• Có thể là các motif trực quan xuyên suốt trang web

• Quy ước về bố cục

• Các thành phần giao diện người dùng tiêu chuẩn như menu điều hướng và form liên hệ

Căn chỉnh (Alignment)

Căn chỉnh đề cập đến việc định vị các thành phần như văn bản và hình ảnh trên trang. Các thành phần có thể được căn chỉnh theo cả chính trang web và theo nhau - ví dụ như văn bản căn trái và hình ảnh căn phải. Việc căn chỉnh đúng cách giúp tạo ra bố cục chuyên nghiệp và dễ theo dõi.

Đầu trang (Header)

Đầu trang là thành phần cố định ở phía trên mỗi trang và xuất hiện xuyên suốt các phần của website. Nó thường bao gồm logo doanh nghiệp và thanh điều hướng, đồng thời có thể có thêm chức năng chọn ngôn ngữ, thanh tìm kiếm, giỏ hàng (đối với trang thương mại điện tử), và các tùy chọn đăng nhập/đăng xuất, cùng nhiều tính năng khác.

Trung tâm điều hướng:

• Menu chính dẫn đến các mục chính

• Chức năng tìm kiếm cho các trang web lớn

• Truy cập nhanh đến tính năng quan trọng (như giỏ hàng hay tài khoản người dùng)

• Sắp xếp các tùy chọn rõ ràng, hợp lý

Đại diện thương hiệu:

• Vị trí và kích thước logo

• Màu sắc và phong cách nhất quán với thương hiệu

• Thứ bậc trực quan nhấn mạnh thương hiệu của bạn

• Giao diện chuyên nghiệp tạo dựng niềm tin

Công cụ người dùng:

• Đăng nhập/truy cập tài khoản

• Lựa chọn ngôn ngữ cho trang web quốc tế

• Thông tin liên hệ hoặc hỗ trợ

• Giỏ hàng cho trang thương mại điện tử

Những điều cần lưu ý về đầu trang hiện đại:

Tính năng thích ứng:

• Menu thu gọn cho thiết bị di động (menu hamburger)

• Header cố định theo người dùng khi cuộn trang

• Ẩn/hiện thông minh theo hướng cuộn

• Điều chỉnh thứ tự ưu tiên nội dung cho các kích thước màn hình khác nhau

Triển khai kỹ thuật:

• Tải nhanh để tương tác ngay lập tức

• Chuyển đổi mượt mà cho các thành phần tương tác

• Tính năng tiếp cận cho mọi đối tượng người dùng

• Tối ưu hóa hiệu suất cho thiết bị di động

Thiết kế chiến lược:

• Thứ bậc trực quan rõ ràng của các thành phần

• Tổ chức điều hướng trực quan

• Cân bằng giữa không gian và các thành phần

• Hành vi nhất quán trên tất cả các trang

Hãy nhớ rằng mặc dù đầu trang cần có đầy đủ tính năng, nhưng không nên làm người dùng bị quá tải. Điều quan trọng là cung cấp khả năng truy cập dễ dàng đến các chức năng thiết yếu trong khi vẫn duy trì giao diện chuyên nghiệp, gọn gàng hỗ trợ cho nhận diện thương hiệu của bạn.

Ảnh bìa (Banner)

Banner thường là một khu vực quảng cáo hoặc đồ họa rộng ở đầu trang, kéo dài từ mép này sang mép kia. Nó có thể thông báo về danh tính của trang web hoặc quảng bá sản phẩm, dịch vụ cụ thể. Việc làm rõ chức năng của banner trong xây dựng thương hiệu và quảng cáo có thể giúp người dùng hiểu rõ hơn về cách sử dụng chúng trong thiết kế website.

Banner chính (Hero Banner) là phần tử đồ họa nổi bật thường xuất hiện ở đầu trang chủ và đôi khi ở các trang quan trọng khác. Khu vực rộng, thu hút này thường trải dài theo chiều rộng của trang web và đóng vai trò là điểm nhấn chính. Nó thường bao gồm một hoặc nhiều yếu tố sau:

• Hình ảnh hoặc Video chất lượng cao: Đảm bảo thu hút sự chú ý ngay lập tức. Truyền tải thông điệp trực quan mạnh mẽ về trang web hoặc thương hiệu. Tạo ấn tượng đầu tiên tốt đẹp với người truy cập

• Tiêu đề ấn tượng: Ngắn gọn và thu hút là yếu tố quan trọng. Đảm bảo giới thiệu về trang web hoặc công ty, cũng như truyền tải giá trị cốt lõi của doanh nghiệp

• Nút kêu gọi hành động (CTA): Nút hoặc liên kết khuyến khích người dùng tương tác thêm. Đó có thể là "Tìm hiểu thêm", "Đăng ký ngay", hoặc "Mua ngay". Nó có nhiệm vụ định hướng rõ ràng cho hành trình tiếp theo của người dùng

Khu vực hiển thị đầu (Above the fold)

Thuật ngữ này có nguồn gốc từ báo in, nơi nội dung hấp dẫn nhất được đặt phía trên nếp gấp của tờ báo. Trong thiết kế web, đây là phần nội dung hiển thị ngay khi trang web được tải, không cần cuộn xuống.

Mục tiêu cần đạt được:

• Thu hút sự chú ý trong vài giây đầu tiên

• Truyền tải rõ giá trị cốt lõi

• Cung cấp các tùy chọn điều hướng ngay lập tức

• Xây dựng niềm tin thông qua thiết kế chuyên nghiệp

• Dẫn dắt người dùng đến các hành động chính

Yếu tố cần cân nhắc:

• Thứ tự nội dung dẫn dắt mắt người đọc tự nhiên

• Thời gian tải trang giữ chân người dùng

• Đường dẫn rõ ràng đến thông tin quan trọng

• Thiết kế thích ứng với mọi kích thước màn hình

Nút kêu gọi hành động (Call to action)

CTA là thành phần được thiết kế để tạo phản hồi tức thì từ người dùng, có thể là liên kết văn bản, nút bấm hoặc biểu tượng. Chúng được đặt chiến lược trên website để hướng dẫn người dùng qua quy trình chuyển đổi.

Các loại CTA phổ biến:

• Nút Thêm vào giỏ hàng: Thường thấy trên các trang thương mại điện tử

• Nút Tải xuống: Kèm theo thông tin như dung lượng hoặc phiên bản

• Nút Dùng thử: Mời gọi người dùng thử nghiệm dịch vụ

• Nút Tìm hiểu thêm: Dẫn đến thông tin chi tiết về sản phẩm/dịch vụ

• Nút Đăng ký: Cho đăng ký dịch vụ hoặc nhận bản tin

Liên kết (Hyperlink)

Liên kết là từ, cụm từ hoặc hình ảnh có thể nhấp vào được, đưa người dùng đến một phần khác hoặc trang khác trong website, hoặc đến một trang web bên ngoài. Theo truyền thống, liên kết thường có màu xanh và gạch chân, đóng vai trò cơ bản trong việc điều hướng và khám phá nội dung.

Biểu tượng (Icon)

Biểu tượng là những hình ảnh đồ họa đại diện cho đối tượng, hành động hoặc ý tưởng, được nhận biết phổ biến trong các ngữ cảnh văn hóa nhất định. Chúng được sử dụng để:

• Thu hút sự chú ý đến sản phẩm, dịch vụ hoặc tính năng cụ thể

• Cung cấp gợi ý trực quan trên trang nhiều chữ

• Minh họa khái niệm trong biểu đồ

• Nhấn mạnh các nút kêu gọi hành động

• Chỉ dẫn điều hướng trong thiết kế website sáng tạo

Chân trang (Footer)

Chân trang đã phát triển từ một khu vực đơn giản chứa thông tin bản quyền thành trung tâm điều hướng và thông tin quan trọng. Chân trang hiện đại cung cấp nhiều thông tin thiết yếu và các đường dẫn thay thế.

Thông tin thiết yếu:

• Chi tiết liên hệ công ty

• Thông tin pháp lý và chính sách bảo mật

• Thông báo bản quyền

• Giờ làm việc và địa điểm

Hỗ trợ điều hướng:

• Sơ đồ trang web

• Truy cập nhanh đến mục quan trọng

• Đường dẫn điều hướng thay thế

• Chức năng tìm kiếm

Yếu tố tương tác:

• Form đăng ký nhận bản tin

• Liên kết mạng xã hội

• Hỗ trợ khách hàng

• Lựa chọn ngôn ngữ/khu vực

Website 101 là chuỗi bài viết được đội ngũ NILEAD tạo ra nhằm giải thích các thuật ngữ liên quan đến website, từ cơ bản đến thiết kế và phát triển web. Mục tiêu của chúng tôi là giúp đỡ và trao quyền cho người dùng web, giúp họ dễ dàng hơn trong việc hiểu về website và quy trình đằng sau nó.